نگاهی به چهره دیگر حقوق بشر

رسول رکنی زاده- معاون پژوهش و فناوری دانشگاه اصفهان امروز (چهارشنبه- ۱۳ مردادماه) در اولین نشست تخصصی گروه پژوهشی رستا با عنوان چهره دیگر حقوق بشر که همزمان با روز حقوق بشر اسلامی و کرامت انسانی در دانشگاه اصفهان برگزار شد، اظهار کرد: نوشتن اعلامیه و موازین حقوق بشر کار ابتدایی است و روش های اقدام حقوق بشر و اینکه چطور از اعلامیه حقوق بشر استفاده شود، از اهمیت بالاتری برخوردار است.

وی افزود: در سازمان ملل هنوز راهکارهای جدی وجود ندارد و همانطور که می دانید این سازمان در آمریکا است و این کشور مسئول بسیاری از فجایع است و این موضوع نشان می دهد که نوشتن صرف، ضمانت اجرایی ندارد.

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه اصفهان، افزود: جامعه ای که می خواهد در مسیر حقوق بشر حرکت کند باید از فقر و  نبود امنیت دور باشد.

رکنی زاده ادامه داد: امنیت و دوری از فقر جامعه را توسعه یافته و آزاد می سازد. در جامعه ای که فقر و نبود امنیت حاکم شود، نمی توانند از آزادی برخوردار باشند.

وی با بیان اینکه جامعه ای که از آزادی برخوردار نباشد از حقوق هم برخوردار نیست، تصریح کرد: در ابتدای انقلاب اسلامی مدعی شدیم مسیر تازه ای در زیست بوم ارایه می دهیم و این موضوع را باید در جهان امروز پرورش داد.

زهره الهیان- رئیس کمیته حقوق بشر مجلس شورای اسلامی نیز در این همایش، گفت: احقاق حقوق عامه از اهداف ما است و امیدوارم با تشکیل دولت جدید این امر به خوبی محقق شود. چراکه یکی از وجهه های مردمی بودن مبارزه با فساد است و این امر در بیانات مقام معظم رهبری نیز مورد تاکید قرار گرفته است.

وی افزود: نگاه سطحی و منفعت طلبانه حقوق ملت را زیر پا می گذارد و تفکر لیبرال عدم توجه به بعد ماورایی انسان است که باید به آن توجه کرد. ما به نوع دیگری از حقوق انسان نگاه می کنیم و حقوق بشر از منظر اسلام، وجود اختلافی با حقوق بشر غربی دارد که به مبانی هستی شناسانه و معرفت شناسی و انسان شناسی باز می گردد.

رئیس کمیته حقوق بشر مجلس شورای اسلامی ادامه داد: موضوع حقوق انسان است و اگر قرار باشد حقوق انسان به تمامی احقاق شود، باید انسان درست شناخته شود و ابزار آن نیز مهم است.

به گفته الهیان، آنچه در فلسفه سکولاریسم لحاظ می شود این است که ابعاد ماورایی انسان انکار می شود و تنها به بعد مادی توجه می شود. حاصل این فلسفه مکتب ماتریالیست و اومانیسم است که بعد مادی انسان توجه می کند که در این حالت حق ابعاد دیگر انسان لحاظ نمی شود.

وی اظهار کرد: اعلامیه جهانی حقوق بشر برداشت سکولار از فرهنگ یهودی و مسیح بود که این نگاه منفعلانه باعث می شود از نگاه کلی نگر خالی باشد. این نگاه پاسخگو نیست و نیاز به تغییر دارد. البته اگر کشورها به همین نگاه هم پایبند بودند وضعیت جهان اینگونه نبود.

سید مجید تفرشی- سفیر اسبق جمهوری اسلامی ایران و معاون امور بین الملل ستاد حقوق بشر نیز در این نشست، اظهار کرد: پس از تشکیل اعلامیه حقوق بشر و بعد از آن با تصمیم کشورهای اسلامی مبنی بر داشتن حقوق بشر اسلامی، مورد تمسخر دولت های غربی قرار گرفت که این نقض حقوق بشر است.

وی افزود: درحال حاضر کشورهایی که سلاح می فروشند خیلی بیشتر از حقوق بشر صحبت می کنند، درحالیکه با سلاح تنها می توان آدم کشت. مگر می توان هم برنامه ریزی برای سلاح فروشی داشت و هم دم از حقوق بشر زد.

معاون امور بین الملل ستاد حقوق بشر، مبانی اسلامی را غنی از حقوق بشر دانست و گفت: حقوق بشر اسلامی بسیار لطیف است و در کلام معصومین ما وجود دارد.

تفرشی به موضوع تحریم و ترور اشاره کرد و گفت: تحریم انواع مختلف دارد و اصلی ترین حقوق بشر را زیر پا نقض می کند، اما ایران در برابر ظالمانه ترین تحریم ها قرار گرفته است. در دنیای تزویر، زور و نهایت سوء استفاده زندگی می کنیم.

وی با بیان اینکه تحریم های همه جانبه در ایران اجرا می شود و نقض حقوق بشر است، تاکید کرد: تحریم جنایت علیه بشریت است و این کار هرج و مرج طلبی بین المللی است که غرب در تلاش است این ابزار را مشروعیت ببخشد. 

سیدمحمد ساداتی‌نژاد- رایزن حقوق بشر نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران نزد دفتر سازمان ملل در ژنو نیز گفت: نکته ای که جا داشت در اعلامیه برجسته‌تر شود توجه به جنبه های زیست محیطی است و یا اینکه حق دسترسی به عدالت هایی از مشکلات بشر، حق حیات شرافتمندانه و … نیاز به نگاه ویژه دارد.

وی افزود: زمانی که مباحث پنجگانه اعلامیه را نگاه می کنیم، نکاتی مشخص می شود. جا داشت که برخی مواد این اعلامیه با هم ادغام می شد. 

ساداتی نژاد با بیان اینکه بخشی از مسایل بیانیه حقوق بشر جهانی در بیانیه اسلامی نیز ذکر شده، تاکید کرد: نگاه به چالش ها در مسیر نیز حائز اهمیت است. 

سید مهدی غمامی- رئیس اندیشکده حقوق بشر و شهروندی نیز در این نشست، اظهار کرد: شبکه های اجتماعی با چالش هایی مواجه هستند. در حال حاضر میلیاردها نفر کاربر شبکه های اجتماعی هستند و در ایران ۵۱ میلیون کاربر اینستاگرام هستند. 

وی افزود: تقریبا به تعداد هر ایرانی یک شبکه اجتماعی وجود دارد و ایران با چالش خاصی در این زمینه مواجه هست و مواجه خواهد شد. در این زمینه یکی از مسائل مهم این است که مجموعه حق و شبکه اجتماعی باهم وجود دارد.

محمدعلی بصیری- عضو هیات علمی دانشگاه اصفهان نیز به موضوع تحریم ها اشاره کرد و گفت: تحریم نقض حقوق بشر است و اولین حقی که در تحریم نقض می شود، حق حیات است و امروز ۸۲ درصد مواد غذایی ایران دچار اخلال شده است. استانداردهای زندگی، مسکن، خوراک، طب، بهداشت، آموزش و پرورش و … نیز دچار مشکل شده است.

به گفته این استاد دانشگاه، حق فعالیت های اقتصادی و داشتن شغل نیز برای مردم ایران نقض شده است و در پی آن نیز توسعه پایدار در پی تحریم ها دچار مشکل شده است. 

همچنین یاسر روستایی- عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی، گفت: تعهدات حقوق بشری به تعهدات مثبت و منفی تقسیم شده که تعهدات مثبت حاوی یک بار ملی برای دولت ها همچون، آموزش، سلامت و … هستند و سهمی از بودجه کشورها را به خود اختصاص می دهند.

وی افزود: افزایش سهمی از بودجه باعث کاهش سهم دیگر بخش ها می شود و هر هزینه غیر عادی سهم دیگر بخش ها را کاهش می دهد. اقتصادهای بزرگی مانند امریکا نیز وقتی درگیر جنگ و ترور می شوند واکنش آن در اقتصاد دیده می شود و تنها مختص ما نیست.

مهدی شهابی عضو هیات علمی دانشگاه اصفهان نیز در این برنامه گفت: یکی از چالش های اصلی که در تئوری پردازی با آن مواجه هستیم، موضوع  نداشتن شناخت دقیق از تحولات مفهوم حق است. برخی تحلیل ها ناشی از این است که دچار چالش هستیم.

وی افزود: اگر تاریخ تحولات را در نظر بگیریم مفهوم حق از خیلی قبل مطرح بوده است و در فلسفه یونان نیز سخنانی گفته شده است که منشا آن در بطن ساختار اجتماعی دنبال می شود.

به گفته این استاد دانشگاه، اگر مفهوم حق آزادی مطرح می شود، این حق مطلق نیست و باید توجه کرد که مشکل اصلی بشر در رنسانس نوعی مشکل در ساختار شبکه ای است. باید بین متافیزیک و واقعیت تعادل برقرار کرد.

به گزارش ایسنا، در پایان این نشست رونمایی از اولین سایت تخصصی حقوق بشر و کتاب حقوق و بحران رونمایی شد.

انتهای پیام