نقش بی بدیل امام جواد (ع) در عبور جامعه شیعی از بحران‌ها

به گزارش خبرنگار قرآن و فعالیت‌های دینی خبرگزاری فارس امروز 20 تیرماه برابر با 30 ذی‌القعده سالروز شهادت امام نهم شیعیان جواد‌الائمه امام محمد تقی (ع) است.

این امام عزیز نقش بی‌بدیلی در مبارزه با جریان‌های انحرافی و عبور از شیعه از مشکلات و بحران‌های فکری و فرهنگی و انحرافات عقیدتی داشتند.

حجت‌الاسلام حمیدرضا مطهری عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی به تبیین نقش آن حضرت در حفظ و صیانت از تشیع پرداخت و اظهار داشت: در دوره‌ای که ایشان به امامت رسیدند، بحران‌های فکری و فرهنگی و انحرافات عقیدتی، جامعه مسلمانان را فرا گرفته بود.

وی با اشاره به ادله ایجاد بحران‌های فکری و فرهنگی و انحرافات عقیدتی گفت: شکل‌گیری جریان‌های انحرافی و ورود افکار سایر ملل در میان مسلمانان، از جمله چالش‌هایی بود که جریان تشیع در آن دوران را با بحران مواجه کرده بود.

رئیس پژوهشکده تاریخ و سیره اهل بیت (ع) پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تصریح کرد: بزرگان فرق مختلف در مواجهه با این بحران ها گرفتار شدند و حتی دستگاه حاکم نیز نتوانست آن گرفتاری‌ها و بحران‌ها را برطرف کند، اما امام جواد (ع) با تدابیر هوشمندانه‌ای که به کار گرفتند، علی رغم دوران کوتاه امامتشان توانستند نقش بی بدیلی در عبور جامعه شیعه از این بحران ایفا کنند.

وی با بیان اینکه امام جواد (ع) در سنین کودکی به امامت و در سنین جوانی به شهادت رسیدند، افزود: آن حضرت در این فاصله اندک به خوبی توانستند اقدامات مهم و ارزنده‌ای را انجام دهند و جامعه شیعه را از بحران‌ها نجات بخشند.

حجت‌الاسلام مطهری با بیان اینکه یکی از راهکارهای امام جواد (ع) برای حفظ تشیع، مقابله با جریان‌های انحرافی بود، عنوان کرد: برخی از این جریان‌ها مانند واقفیه از درون مذهب تشیع بود و برخی دیگر مانند فتنه «خلق قرآن» نیز اختصاص به شیعیان نداشت؛ فتنه «خلق قرآن» فتنه‌ای را در درون جامعه پدید آورد و حتی دستگاه خلافت عباسی هم به آن دامن زد، اما امام جواد (ع) با تدابیر هوشمندانه خود جامعه شیعه را از ورود به این فتنه برحذر داشتند.

وی، اهتمام امام جواد (ع) به همگرایی اسلامی برای حفظ کیان تشیع اشاره کرد و با اشاره به اینکه ایشان از طریق وحدت و حفظ یکپارچگی امت اسلامی از کیان تشیع صیانت کردند، گفت: ایشان همواره شیعیان و پیروان خودشان را بر حفظ یکپارچگی امت اسلامی سفارش می کردند و طبیعتاً این حفظ وحدت و یکپارچگی اسلامی به طور خودکار حفظ شیعیان را به دنبال داشت؛ ایشان همواره تلاش داشتند تا جامعه شیعه جامعه ای جدا از دیگر مسلمانان معرفی نشود.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تصریح کرد: امام جواد (ع) حتی با مخالفان فکری خودشان مناظره می کردند و همواره سعی داشتند که باورها و مقدسات دیگران مورد اهانت قرار نگیرد و این بدان جهت بود که هم گرایی، سبب رفع تهدید از جامعه می شد و وقتی تهدید از یک جامعه برداشته شود، بدون شک آن جامعه حفظ خواهد شد.

وی، اقدام دیگر امام جواد (ع) برای حفظ تشیع را «زدودن انحرافات از تشیع» دانست و تأکید کرد: یکی از مهم ترین خطراتی که همه جوامع به ویژه جامعه شیعه را تهدید می کند، تحریفات و انحرافاتی است که پیرامون مباحث مکتبی شکل می گیرد؛ در آن دوران، «واقفیه» و «غالیان» خطر بزرگی برای تشیع به شمار می رفتند و امام جواد (ع) با مقابله و زدودن این انحرافات، مکتب اصیل تشیع را حفظ کردند.

حجت الاسلام مطهری در پایان و در تبیین علت امامت امام جواد (ع) در سنین کودکی خاطرنشان کرد: در آن دوران، جامعه شیعه به عصر غیبت نزدیک می شد و می توان کم سن و سال بودن ایشان را مقدمه ای برای ورود جامعه به عصر غیبت تلقی کرد، زیرا بعد از امامت ایشان افکار عمومی به نوعی امامت در سنین کودکی را پذیرفتند، چنانکه در آغاز امامت امام هادی(ع) علی رغم آنکه ایشان نیز در کودکی به امامت رسیدند، مخالفتی با ایشان صورت نگرفت.

مبارزه و ایستادگی امام جواد (ع) در برابر فرقه‌های انحرافی

حجت‌الاسلام مصطفی صادقی عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی با تسلیت سالروز شهادت امام جواد (ع) به تبیین نقش ایشان در گسترش تشیع پرداخت و گفت: یک مورد از جهاتی که امام جواد (ع) به وسیله آن تشیع را گسترش دادند، ارتباط خانوادگی ایشان با دستگاه خلافت بود، زیرا ایشان داماد خلیفه بودند و این مورد توجهات را به سوی تشیع جلب می‌کرد.

وی با اشاره به مبارزه و ایستادگی امام جواد (ع) در برابر فرقه های انحرافی و تلاش ایشان برای تبیین و تفکیک مکتب تشیع ادامه داد: امام جواد (ع) هم مانند سایر ائمه معصومین (ع) نقش بسزایی در گسترش تشیع داشتند که یکی از نقش ها را می توان روایاتی دانست که از سوی ایشان صادر شده است.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با بیان اینکه امام جواد (ع) از طریق تقویت و توسعه شبکه وکالت اسباب گسترش تشیع را فراهم نمودند، ابراز داشت: در آن دوران ارتباط مستقیم ائمه معصومین (ع) با برخی مناطق امکان پذیر نبود، از این جهت ایشان از طریق وکلا و نمایندگان خود با مردم ارتباط داشتند و به امور آنها رسیدگی می کردند.

وی اضافه کرد: به یک معنا اختلافی که در مورد سن امام جواد (ع) در دوران امامت ایشان وجود دارد نیز از آن جهت که یک مسأله جدید و نوپدید بود، اسباب گسترش تشیع و جلب توجهات به سوی شیعه را فراهم کرد.

حجت‌الاسلام صادقی به تبیین علت امامت امام جواد (ع) در سنین کودکی از دیدگاه کلامی پرداخت و عنوان کرد: این موضوع را می توان تقدیر الهی در راستای آمادگی شیعیان برای عصر غیبت معنا کرد، زیرا امام زمان (ع) نیز در سنین کودکی به امامت رسیده و سپس مسأله غیبت برای ایشان پدید آمد.

وی افزود: از نگاه عادی و سطحی نیز اگر به این موضوع بنگریم نیز باید دانست که امام رضا (ع) در سنین بالا صاحب فرزند شدند، از این جهت هنگامی که از دنیا رفتند و به شهادت رسیدند، طبیعتاً امام جواد (ع) که دارای سن کمی بودند به مقام امامت نائل آمدند.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در پایان علت دوری امام جواد (ع) از امام رضا (ع) را مورد توجه قرار داد و ابراز کرد: هنگامی که امام رضا (ع) به وسیله مأمون عباسی به ایران منتقل شدند و ماجرای ولیعهدی پیش آمد، یکی از تدابیر ایشان این بود که مدینه از خاندان اهل بیت (ع) خالی نباشد، از این جهت امام جواد (ع) از ایشان دور بودند.

انتهای پیام/