شاعری که در سد «کرخه» کار می‌کرد/ تشنج و اغتشاش، دستاویز غریبه‌هاست

ارمغان بهداروند، شاعر خوزستانی در گفت‌وگو با خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس درباره نگاه اجتماعی به اعتراضات خوزستان و ورود ادبیات به این مطالبات اظهار داشت: ادبیات نزدیک‌ترین نهاد اجتماعی به مردم و اتفاقات اجتماعی است که در نزدیک‌ترین و دورترین فواصل اجتماعی با نویسندگان و شاعران رخ می‌نماید. بنابراین شاید نخستین دریافت کنندگان مطالبات و مخاطرات اجتماعی اهالی ادبیات هستند تا مطالبه‌گری مردم را در آثارشان به نمایش گذارند.

* کارون به عنوان شاهرگ حیاتی خورستان سال‌ها پیش در ادبیات اهالی ادبیات خوزستان عیان شد

شاعر مجموعه شعر «اوراق» در ادامه با تاکید بر اینکه موضوع کارون به عنوان شاهرگ حیاتی خورستان سال‌ها پیش در ادبیات اهالی ادبیات خوزستان مطرح شد، گفت: شاعران با پرداختن به آلودگی‌های زیست‌محیطی با پرداختن به مساله لاغر شدن جثه کارون با پرداختن به آلوده‌تر شدن رود کارون و برداشت‌های بی‌رویه از منابع و سرچشمه‌های کارون این مطالبه اجتماعی را در ادبیات رقم زده بودند و ای کاش به همین اندازه که به ادبیات توجه می‌شد، مردم را زودتر درک می‌کردند و مطالباتشان را بررسی می‌کردند و ما نیز به کمک ادبیات به علاج‌بخشی اجتماعی دامن می‌زدیم.

بهداروند سخنان خود را به پیشینه خوزستان اختصاص داد و یادآور شد: استان خوزستان به عنوان استانی که پیشینه مدرنیته‌تری نسبت به دیگر استان‌ها دارد از نظر سرزمینی، صنعتی و جاذبه‌های تکنولوژی یک یا چند گام جلوتر از دیگر استان‌ها بوده و با رویکردهای اقتصادی کشور و توسل به نفت و دیگر گزاره‌های اقتصادی، گزار‌ه‌های سرمایه‌ای، گزاره‌های سرزمینی مثل آب در خوزستان باید توجه بیشتری به ناگزیر از حیث جمعیتی و سرمایه‌ای به این استان می‌شد.

* بسیاری از اهالی محیط زیست نسبت به ساخت سد کرخه هشدار داده بودند

این شاعر اهل جنوب گفت: ادبیات به ما کمک می‌کند که نسبت به مخاطرات اجتماعی پیش‌اندیشی کنیم و در اتفاقات نابهنجار و بحران‌های اجتماعی تصمیم‌گیری به موقع داشته باشیم.

وی به خاطره‌ای از سال‌ها فعالیت در سد کرخه اشاره کرد و عنوان داشت: نزدیک ۱۳ سال مدیر روابط عمومی سد کرخه بودم و از نزدیک با مزایا و آسیب‌های سد آشنا هستم و می‌دانم پیش و پس از ساخت سد چه مشکلاتی گریبانگیر مردم پایین دست شد و بسیاری از اهالی محیط زیست هم این مساله را یادآرو شده بودند.

*  اعتراض مردم را باید پیش‌تر می‌شنیدیم و مانع از بلند شدن صدای آنها می‌شدیم

به گفته وی، وقتی برای افراد پایین‌دست ما به عنوان مصرف کننده کشاورزی و صنعتی سیستم‌های آبرسانی بر اساس نیاز و تکنولوژی و بهبود مصرف طراحی نشده باشد، قاعدتا آب هرز رفته و آنچه باید به دست مردم پایین رودخانه برسد، مطلوب نیست و با کمترین موجودی آب واصل می‌شود؛ در کارون هم با برداشت‌های بی‌رویه در بالادست و عدم نگهداری شهری و ورود فاضلاب‌ها به رودخانه کارون، این محل از مرحله انتفاع خارج شد و شکل دیگری را برایش رقم زدیم.

بهداروند همچنین با بیان اینکه مردم سال‌ها پیش مطالبه خود را اعلام کردند، توضیح داد: این مردم می‌تواند جامعه کنشگر استان خوزستان باشند که متشکل از اهالی رسانه و ادبیات و مردم خوزستان هستند که ارتزاقشان به وسیله عبور رودخانه کرخه و کارون از زادبومشان است.

*  آیا مسئولین وقتی برای گفت‌وگو با مردم اختصاص دادند؟

وی افزود: اعتراض مردم را باید پیش‌تر می‌شنیدیم و مانع از بلند شدن صدای آنها می‌شدیم. در روزگاری زندگی می‌کنیم که گفت‌وگو اصل اول شهروندی است. اگر با توسل به هویت عشیره‌های خوزستان یعنی طبق آیین گفت‌وگو و همنشینی وارد شده و مشکلات را حل می‌کردند، امروز شاهد این وضع نبودیم. اما آیا مسئولین ما وقتی برای گفت‌وگو با مردم اختصاص داده‌اند؟ آیا جدای از وعده‌ها و قول‌هایی که خرج مردم کردند و از همان‌ها به عنوان درمان‌های مقطعی مثل چسب زخم استفاده کردند تدبیری دیگر اتخاذ کردند؟ این شنیده نشدن صدای مردم موجب خشمگین شدن آنها شد، در حالی که مدیریت دولتی ما باید روانشناسانه با مردم برخورد کند و با تدارک سریع‌ترین علاج‌های کوتاه مدت و ارائه برنامه‌های بلند مدت و حذف برنامه‌های مخاطره آمیزی که به حیات کارون کرخه و خوزستان و هورها لطمه می‌زند، این امیدواری را بدهند که در آینده نزدیک اتفاقات دیگر رخ می‌دهد.

* راهکار و پاسخ مطالبات مردم چیست؟

این شاعر با اشاره به اتفاقات اخیر خوزستان و اینکه قطعا تشنج و برهم خوردن آرامش عمومی، می‌تواند دستاویزی برای دیگرانی باشد که از آبشخور دیگری برخوردار هستند و در این مصیبت و فضای آلوده اجتماعی خود را پنهان می‌کنند و وقایع دیگری را رقم می‌زنند، ابراز داشت: مهم‌تر از همه، شنیده شدن صدای مردمی است که پیش از این در ادبیات و رسانه مطالبات خود را اعلام کرده بودند، اما شنیده نشد.

این روزنامه‌نگار در پایان اضافه کرد: بهترین پاسخ به این مطالبات و التهاب اجتماعی ارائه برنامه کوتاه مدت در حوزه مدیریت آب خوزستان و حذف برداشت‌های بی‌رویه از سرچشمه‌هاست تا مردم پس از شنیدن برنامه‌های کوتاه مدت شنونده برنامه‌های بلندمدت باشند.

انتهای پیام/