نظام پزشکی با جایگاه واقعی خود فاصله دارد/ نباید از سرمایه جامعه پزشکی برای اهداف سیاسی استفاده شود

خبرگزاری فارس – گروه سلامت: محمد رییس‌زاده عضو هیأت مدیره نظام پزشکی استان تهران و رئیس دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی بقیة‌الله (عج) در گفت‌وگویی که با خبرگزاری فارس داشت به تشریح جایگاه نظام پزشکی پرداخته است که در ادامه مشروح این پرسش و پاسخ را می‌خوانید:

به نظر شما آیا سازمان نظام پزشکی در حال حاضر در جایگاه واقعی خود منطبق با آنچه که در قانون برای آن پیش بینی شده قرار دارد؟

سازمان نظام پزشکی یکی از قدیمی ترین و بزرگترین سازمانهای غیردولتی در کشورمان است که گستره و تاثیر آن هم به سبب اعضا و موضوعاتی که با آن سر و کار دارد، یعنی موضوع سلامت و موارد مرتبط با آن بسیار زیاد و دارای اهمیت است. درخصوص بررسی جایگاه سازمان نظام پزشکی باید به اهداف و وظایف این سازمان بنگریم که آیا در حال حاضر این سازمان وظایف و اهدافی را که برایش تعیین شده به درستی و به موقع انجام می دهد یا خیر. به همین دلیل به نظر  می رسد با درنظر گرفتن این شرایط، هنوز با جایگاه واقعی سازمان نظام پزشکی با توجه به آنچه که در قانون بدان پرداخته شده و آنچه که اعضا و افکار عمومی از آن انتظار دارند، فاصله زیادی داریم.

با توجه به این که تمام مسئولین سازمان نظام پزشکی مستقیم یا غیرمستقیم توسط اعضای این سازمان انتخاب می شوند، چه عواملی موجب فاصله گرفتن این سازمان از جایگاه واقعی خود شده است؟

برای آسیب شناسی این موضوع باید نکات مختلفی را در نظر بگیریم. حتما قسمت بزرگی از این آسیب ها و ناکارآمدی‌های سازمان مستقیما به کم‌کاری‌ها یا بعضا سیاسی‌کاری ها و گروه‌گرایی ها و … متولیان مربوط می شود. به این معنی که مثلا در بسیاری موارد سازمان برای انجام وظایف خود به دلیل ترجیح مسائل سیاسی و گروهی به مصالح عمومی اصلا وارد نشده یا بعضا مسیر درستی را برای پیگیری مسائل انتخاب نکرده است. عدم بهره گیری از ظرفیت عظیم اعضا برای حل مسائل مبتلابه و حذف اعضا از چرخه تصمیم‌سازی تا اجرا و نظارت، استفاده از نیروهای ناکارآمد در جایگاه های مختلف، فقدان شفافیت در حوزه های گوناگون، عدم توانایی تعامل و جذب همکاری دستگاه‌ها و مجموعه‌های مرتبط با حوزه سلامت در راستای اهداف سازمان و … از جمله موارد دیگری هستند که مستقیما در حوزه مسئولیت مدیران سازمان تعریف می شوند. البته برای رفع ناکارآمدی و حل برخی مشکلات، نیاز به اصلاح و بهبود برخی قوانین نیز وجود دارد که باید از طریق مراجع قانونی مربوطه پیگیری و اجرایی شود.

یعنی به نظر شما ورود به حوزه سیاست و در واقع بهره‌گیری از سازمان نظام پزشکی برای اهداف سیاسی یکی از علل مهم ناکارآمدی است به نوعی باید خط قرمز مدیران این سازمان باشد؟

قطعا همینطور است، بنده بارها قبل از انتخابات نظام پزشکی هم به این نکته بسیار مهم و حیاتی اشاره کردم که نظام پزشکی محلی برای پیگیری امور صنفی جامعه پزشکی و اجرای وظایفی است که طبق قانون درخصوص موضوعات مرتبط با سلامت در حوزه های مختلف من‌جمله حفظ حقوق بیماران و رسیدگی به تخلفات حرفه ای و …به آن داده شده است. عمیقا اعتقاد دارم شرعا و اخلاقا خلاف است که فردی در سازمان نظام پزشکی کار سیاسی و یا حتی کار اعتقادی صرف انجام دهد. دلیل واضحی هم وجود دارد. چرا که همه اعضای نظام پزشکی با تفکرات و سلایق مختلف اعتقادی و سیاسی سرمایه های مادی و معنوی خود را در اختیار این سازمان قرار می دهند تا ارکان سازمان امورات صنفی و وظایف قانونی خود را پیگیری کند، به همین دلیل هیچ کسی حق ندارد از این سرمایه های مادی و معنوی که متعلق به همه اعضای جامعه پزشکی با همه تفکرات و سلایق گوناگون است، در راستای پیشبرد اهداف سیاسی و حتی اعتقادی خاص استفاده کند.

انتقاداتی که از طرف گروه های مختلف اعضای نظام پزشکی به این سازمان وارد می شود را ناشی از همین موارد می دانید؟ مثلا مشارکت بسیار پایین اعضا در انتخابات اخیر که به نوعی اعتراض به روند موجود ارزیابی می شود؟

قطعا این مسائل تاثیر فراوانی دارد. سوء استفاده از نظام پزشکی برای اهداف سیاسی خاص و عدم انجام وظایف قانونی پیش بینی شده برای این سازمان چه در حوزه صنف های زیرمجموعه نظام پزشکی و چه در حوزه موضوعات سلامت عمومی مرتبط با سازمان متضمن عوارض و اعتراضاتی است که در برهه هایی مثل انتخابات نظام پزشکی خود را به خوبی نشان می دهد. طبیعتا با نامحرم دانستن اعضا و تصمیم گیری پشت درهای بسته و اتاق های تاریک و بی توجهی به مطالبات فراوان و به حق اعضای سازمان، نمی توانیم انتظار مشارکت بالا را هم داشته باشیم و حتما شاهد شکل‌گیری دیوار بلند بی‌اعتمادی بین ارکان سازمان و اعضا خواهیم بود. همان چیزی که در حال حاضر اتفاق افتاده است.

با توجه به مواردی که ذکر شد، مهم ترین مطالبات اعضای سازمان شامل چه موضوعاتی هستند؟

مطالبات گروه های مختلف اعضای سازمان نظام پزشکی در حوزه های متنوع و در دسته بندی‌های تعریف می شوند. برای مثال در گروه پزشکان بحث معیشت و بویژه موضوع تعرفه های پزشکی، موضوع مالیات، پرونده الکترونیک سلامت و نسخه الکترونیک، تعامل با بیمه ها، رسیدگی به مشکلات و مسائل پزشکان جوان و دستیاران از جمله پرداختی ها، ساعت کاری، آموزش، بیمه و طرح اجباری و …، نحوه اجرای برخی قوانین مثل پزشک خانواده شهری و روستایی، حفظ و ارتقای وجهه اجتماعی جامعه پزشکی و بهبود تعامل دوطرفه رسانه های عمومی و رسمی با جامعه پزشکی، اختلافات بین رشته‌ای، شفاف‌سازی روندهای مختلف در نظام پزشکی به ویژه وضعیت مالی سازمان در جایگاه های گوناگون و … از جمله مطالبات جامعه پزشکی است.

در گروه های دیگر نیز کمابیش همین موارد بویژه مسائل معیشتی، موضوعات مربوط به مجوزها و قوانین و مقررات، مسائل حوزه آموزشی و تحصیلی و … در صدر مطالبات وجود دارد. البته در کنار رسیدگی به مطالبات اعضای سازمان، یکی از وظایف مهم و شاید مغفول مانده نظام پزشکی حفظ و حمایت از حقوق بیماران است که در همه حوزه ها من جمله در مطبها و مراکز درمانی دولتی و غیردولتی، در حوزه دارو و سایر شئون خدمات حوزه سلامت باید به شکل عملی مورد اجرا و پایش قرار گیرد.

به نظرتان این مشکلات بعضا مزمن راه حل قابل اجرا دارند؟

حتما. بسیاری از مشکلات و مسائل مبتلابه اعضای سازمان با پیگیری قوی، مستمر و مقتدرانه و استفاده از ظرفیت های قانونی موجود، با تعامل درون و برون‌سازمانی با سایر مجموعه های مرتبط با حوزه سلامت و همچنین بهره‌گیری از ظرفیت ارزشمند اعضای سازمان قابل حل است. البته در برخی از موضوعات احتمالا نیاز به همکاری و استفاده از نهادهای قانونگذار خواهد بود که آن هم با پیگیری از مجاری قانونی قابل دستیابی است.

یکی از مسائل بحث برانگیز در ارتباط با نظام پزشکی، نسبت آن با منافع عمومی است. مثلا در حوزه تعرفه‌ها سازمان نظام پزشکی به دنبال افزایش تعرفه و بخش هایی از عموم مردم و برخی دستگاه های دولتی به دنبال کاهش تعرفه هستند. این تعارضات چگونه حل خواهند شد؟

هدف اصلی سازمان نظام پزشکی حفظ و ارتقای سلامت عموم مردم است که در راستای این هدف، قانونگذار اهداف و وظایفی را برای سازمان تعریف کرده است. مثلا وقتی در قانون سازمان نظام پزشکی، وظیفه حمایت‌ از حقوق‌ صنفی‌ شاغلان‌ حرف‌ پزشکی‌ آمده، این حمایت اگر به صورت منطقی و سنجیده باشد، تاثیر خود را در ارتقای سلامت عمومی از طریق افزایش کیفیت و بهبود فعالیت های اعضای سازمان خواهد گذاشت.

مطمئنا تمام دستگاه های دولتی و … هم در جهت همین هدف اصلی گام بر می دارند. البته در این بین ممکن است اختلاف برداشت هایی در مسائل مختلف وجود داشته باشد که آن هم با رجوع به قانون و تجربیات علمی و فنی قابل حل است. مثلا در حوزه تعرفه ها می توان با بهره گیری از متخصصین اقتصاد سلامت و در نظر گرفتن مواردی مثل محاسبه قیمت تمام شده و فاکتورهای مرتبط با آن، درنظرگرفتن تورم و مباحث اقتصادی از این دست به یک الگوی علمی و فنی مورد توافق همه برای اعلام تعرفه های پزشکی دست یافت.

بر این اساس تعامل سازمان نظام پزشکی با دولت و سایر دستگاه های اجرایی و حاکمیتی چگونه خواهد بود؟

سازمان نظام پزشکی طبق قانون دارای شخصیت حقوقی مستقل است و از این منظر کاملا غیردولتی محسوب می شود. از طرف دیگر با توجه به وظایف قانونی محول شده به این سازمان و اهداف درنظرگرفته شده برای آن، ارتباط بسیار تنگاتنگی با سایر دستگاه ها بویژه وزارت بهداشت و برخی از وزارتخانه ها و دستگاه های دیگر دارد.

به همین دلیل تعامل و همکاری با این مجموعه ها یکی از اصول اساسی و اجتناب‌ناپذیر برای رسیدن به اهداف یاد شده است. البته این موضوع به هیچ عنوان به معنی نادیده‌گرفتن مطالبات و حقوق اعضای سازمان یا عموم مردم نیست و در نظرگرفتن اصول قانونی، فنی و اخلاقی از خط قرمزهای غیرقابل عبور در این تعاملات است. علیرغم اینکه به نظرم و طبق تجربه های قبلی در صورت بروز اختلاف نیز این اختلافات با تعامل و تکیه بر مسائل مشترک فیمابین قابل حل است ولی در صورت نیاز به اعتراض نیز این اعتراضات از طریق مجاری قانونی قابل پیگیری است و به نظرم حرکت های رادیکال راه به جایی نخواهد برد. کما این که در برهه های اخیر، تعدادی از اعضا قصد داشتند با برخی اقدامات ایذایی اهداف هر چند قابل دفاعی را به پیش ببرند که راه به جایی نبرد.

انتهای پیام/