برآورد هزینه پایش زیست محیطی امسال 960 میلیارد است

به گزارش خبرگزاری فارس، هلنا کعبی مدیر کل دفتر پایش فراگیر سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به پیشینه قانون دریافت عوارض آلودگی از صنایع آلاینده اظهار کرد: از سال ۱۳۸۷ سازمان امور مالیاتی موظف شد یک درصد از درآمد حاصل از فروش صنایع آلاینده را بر اساس فهرستی که سازمان حفاظت محیط زیست اعلام می کند، بابت آلودگی هایی که به محیط زیست تخلیه می کنند، برداشت و به حساب وزارت کشور واریز کند. البته محل هزینه کرد این اعتبارات در وزارت کشور تعریف نشده است یعنی تصریح نشده که این پول می بایست در راستای رفع آلودگی زیست محیطی صرف شود و این بزرگترین چالش این قانون است. 

وی افزود: در سال ۱۳۹۸ پیگیری های زیادی انجام و پیش بینی شد که حدود ۳۰ درصد از این اعتبار برای سال ۱۳۹۹ به صندوق ملی محیط زیست واریز شود تا در راستای اعطای تسهیلات به صنایع آلاینده با هدف رفع آلودگی، ارتقای فرهنگ و آموزش محیط زیستی و چند موضوع محیط زیستی دیگر هزینه گردد. 

مدیر کل دفتر پایش فراگیر سازمان حفاظت محیط زیست، تصریح کرد: اتفاقی که افتاد این بود که پول به صندوق ملی محیط زیست آمد اما هیچ زیرساخت و سازوکاری برای هزینه‌کرد آن وجود نداشت. تقریبا یکسال طول کشید تا فرایندهای مورد نیاز تعریف شده و دستورالعمل های لازم تدوین شود و با توجه به تازه بودن موضوع، طبیعی است که این اتفاق باید می افتاد چون هیچ زیرساخت پرسنلی هم برای آن وجود نداشت. بنابراین همکاران محیط زیست در کنار وظایف اصلی خود، زمان بسیار زیادی را روی این موضوع کار کردند تا بتوانند این نیازها را مرتفع کنند. 

کعبی با بیان اینکه با توجه به این شرایط، منطقی بود که این پول بلافاصله هزینه نشود، گفت: در سال ۱۳۹۹ که درخواست شد این اعتبار بار دیگر برای سال ۱۴۰۰ به صندوق واریز شود، با این استدلال که سازمان محیط زیست پول قبلی خود را به درستی خرج نکرده است، با درخواست ما به شدت مخالفت کردند. حال سوال ما این است که مگر از سال ۱۳۸۷ که شهرداری ها و دهیاری ها این پول را گرفتند، آن را چگونه هزینه کردند؟ آیا کسی در این چندسال بر هزینه کرد شهرداریها و دهیاریها نظارت داشته است؟ آیا درست است که در اجرای قانون برای پایش سازمان محیط زیست پولی پیش بینی نشود ولی برای سازمان دیگری، پاداش پرسنلی دیده شود؟

وی، اجرای این قانون را بسیار هزینه بر دانست و خاطرنشان کرد: ما برای اینکه بتوانیم مبلغی درآمد داشته باشیم باید برویم آلودگی خروجی های دودکش، فاضلاب و پسماند صنایع را بررسی کرده و بعد از صدور اخطار و… با تهیه یک سری مستندات، ثابت کنیم که یک واحد آلودگی داشته تا بر این اساس سازمان امور مالیاتی بیاید و پولی دریافت کند. متاسفانه در این فرآیند هیچ جایگاهی برای نیازهای پایشی سازمان حفاظت محیط زیست دیده نشده است.

مدیر کل دفتر پایش فراگیر سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: ما برآوردی که برای انجام پایش های زیست محیطی در سال ۱۴۰۰ داشتیم حدود ۹۶۰ میلیارد تومان بوده است و اعتباری که در سال جاری تا امروز قرار است دریافت کنیم (علیرغم اینکه در آخرین ماه سال هستیم) بالغ بر ۱۷ میلیارد تومان است و این ۱۷ میلیارد تومان تنها برای اجرای این قانون نبوده است و پایش منابع زیستی مثل رودخانه ها، نگهداری ایستگاه های هوا و انجام تمام امور پایشی دیگر را نیز را شامل می شود. 

کعبی تصریح کرد: حتی در آن مصوبه سال ۱۳۹۸ نیز برای پایش، اعتباری پیش بینی نشده بود در حالی که وقتی پایش به دقت و با درستی انجام شود، می توان واحدهای آلاینده بیشتری را شناسایی کرد که در نتیجه آن درآمد بیشتری هم از این قانون نصیب دولت خواهد شد. 

تنها ۱۰ درصد واحدهای صنعتی پایش شده است

وی افزود: ما از حدود ۱۲۰ هزار واحد صنعتی موجود در کشور تنها توانستیم ۱۰ درصد آن را پایش کنیم و صنایع آلاینده را از میان آن ۱۰ درصد شناسایی کنیم که حدود ۳۰۰۰ واحد بود. متاسفانه به دلیل نداشتن اعتبار کافی نتوانستیم به بحث پایش دیگر واحدها ورود پیدا کنیم. 

مدیر کل دفتر پایش فراگیر سازمان حفاظت محیط زیست در ادامه گفت: موضوع دیگری که در این قانون به آن استناد می شود، استفاده سازمان محیط زیست از خوداظهاری واحدهای صنعتی است. طبق قانون هوای پاک، واحدهای صنعتی موظفند از خروجی دودکش خود به صورت خوداظهاری از طریق آزمایشگاههای معتمد به ما اطلاعات بدهند، یعنی از یک آزمایشگاه معتمد کمک بگیرند تا خروجی دودکش کارخانه را آنالیز کرده و آن اعداد را به ما ارایه کنند. با این وجود به چند دلیل این داده ها قابل استفاده نیستند. اول اینکه صنعت به آزمایشگاه معتمد پول می دهد و خیلی به ندرت ممکن است که آزمایشگاه معتمد عدد بالاتر از حدود مجاز به ما ارایه کند. از سوی دیگر، خیلی از صنایع اصلا خوداظهاری انجام نمی دهند چون اگر انجام دهند و آلوده باشند باید به ما پاسخ دهند اما اگر انجام ندهند، قانون هیچ جرمی برای آنها تعریف نکرده است و تنها یک مبلغ بسیار ناچیز به عنوان جریمه در نظر گرفته است.  وی با بیان اینکه این توضیحات برای تبصره یک ماده ۳۸ قانون مالیات بر ارزش افزوده است که تا انتهای پاییز ۱۴۰۰ اجرا شده است، خاطرنشان کرد: از ابتدای زمستان ۱۴۰۰ قانون جدید مالیات بر ارزش افزوده به اجرا گذاشته شده که ماده ۲۷ آن تحت عنوان مالیات سبز در نظر گرفته شده و در آن تغییراتی نسبت به قانون قبل صورت گرفته است. 

کعبی افزود: یکی از چالش های قانون قبلی این بود که همه صنایع آلاینده می بایست یک درصد درآمد حاصل از فروش خود را می دادند و شکایت داشتند که بین واحدی که کاهش آلودگی داشته اما به حدود مجاز نرسیده با واحدی که هیچ کاری نکرده، تفاوتی قایل نشده اند. در قانون جدید میزان عوارض ۰.۵، یک و ۱.۵ درصد فروش واحد در نظر گرفته شده است.

افزایش هزینه پایش با اجرای قانون جدید مالیات بر ارزش افزوده 

مدیر کل دفتر پایش فراگیر سازمان حفاظت محیط زیست متذکر شد: تاکنون اگر ما یک پارامتر آلودگی هم مشاهده می کردیم، واحد را داخل فهرست قرار می دادیم چون همه، یک درصد می پرداختند اما الان که باید واحدها در 3 سطح با آلودگی کم، متوسط و بالا طبقه بندی شوند، قاعدتا می بایست پارامترهای دیگری نیز پایش شوند، پس هزینه پایش افزایش می یابد. 

به گفته کعبی، متاسفانه با وجود پیگیری های صورت گرفته برای اینکه یا اعتبار ویژه ای برای اجرای قانون پیش بینی شود و یا زمان بیشتری برای ایجاد زیرساختهای اجرای قانون در نظر گرفته شود، با این درخواست موافقت نشده است. 

وی افزود: جالب است که از این پول نه برای پایش محیط زیست هزینه می شود، نه برای کاهش آلودگی های محیط زیست. تنها به عنوان یکی از منابع درآمدی شهرداری ها و پاداش به پرسنل سازمان امور مالیاتی استفاده می شود و اسم آن هم عوارض آلودگی یا مالیات سبز است.

وی با تاکید بر ضرورت اصلاح قانون مالیات سبز گفت: پیشنهاد ما این بود که برای ایجاد درآمد پایدار برای شهرداری ها و دهیاری ها، نباید از عنوان عوارض آلودگی استفاده شود بلکه باید هر واحد صنعتی که در کشور مجوز استقرار و بهره برداری دریافت می کند بسته به میزان استفاده ای که از منابع کشور می کند (آب، برق، گاز، خاک، وسایل نقلیه عمومی، جاده ها و…)، درصد کمی از درآمد خود را به عنوان عوارض محیط زیستی بپردازد. بدیهی است که با استناد به قوانینی مثل قانون هوای پاک، قانون حفاظت خاک و… واحدهای آلوده کننده محیط زیست موظفند به میزان آلودگی تخلیه شده به محیط، جریمه آلودگی پرداخت کنند همانطور که بار معنایی کلمات هم نشان می دهد، عوارض یک موضوع عام است و دلیل ندارد آن را به آلودگی ربط دهیم.

انتهای پیام/